W naszym leksykonie przyjrzymy się bliżej acetamiprydowi – jednej z najpopularniejszych i najbardziej cenionych substancji aktywnych w ochronie roślin. Dowiesz się, jak działa, na co uważać w świetle najnowszych przepisów oraz po jakie preparaty sięgnąć, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony zbóż i flagowego produktu Inazuma 130 WG.
Acetamipryd to substancja z chemicznej grupy neonikotynoidów. Działa jako neurotoksyna atakująca centralny układ nerwowy owadów w sposób odmienny od innych grup chemicznych (takich jak związki fosforoorganiczne czy pyretroidy), dzięki czemu zjawisko odporności szkodników na tę substancję jest znacznie ograniczone.
Związek ten charakteryzuje się niską masą cząsteczkową, jest niepolarny i lipofilny, co oznacza, że łatwo przenika przez kutykulę roślin oraz woski okrywające ciała owadów. Dzięki temu na roślinie wykazuje działanie powierzchniowe, wgłębne i systemiczne (układowe). To niezwykle ważna cecha – przemieszczanie się substancji wewnątrz rośliny chroni ją przed zmyciem przez deszcz, odparowaniem czy rozkładem pod wpływem promieni słonecznych. Na same szkodniki acetamipryd działa zarówno kontaktowo, jak i żołądkowo, a efektywna ochrona utrzymuje się przez około 10 dni od zabiegu. Co ważne, biotransformacja tej substancji w glebie jest stosunkowo szybka i trwa średnio od 2 do 8 dni.
Zanim przejdziemy do produktów, należy odnotować ważne zmiany legislacyjne dla rolników i sadowników. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej (UE) 2025/158, od 19 sierpnia 2025 r. drastycznie obniżone zostaną najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (NDP/MRL) acetamiprydu dla kilkudziesięciu produktów. Dla wielu upraw (m.in. porzeczki, sałaty, szpinaku, jabłek) limity spadną niemal do poziomu oznaczalności (np. 0,01 mg/kg lub 0,07 mg/kg), co de facto uniemożliwi jego stosowanie w trakcie sezonu w tych uprawach. Zmiany te sprawiają, że acetamipryd będzie odgrywał główną rolę przede wszystkim w szerokopasmowych uprawach rolniczych (np. rzepak, pszenica, ziemniak), gdzie owoce i liście nie są spożywane na surowo tuż po oprysku.
Ponieważ nasz portal skupia się na nasionach zbóż, w pierwszej kolejności polecamy uwadze preparat Inazuma 130 WG. Jest to wysoce skuteczny insektycyd w formie granul do sporządzania zawiesiny wodnej, który w swoim składzie łączy dwie substancje czynne o różnych mechanizmach działania: acetamipryd (10%) oraz pyretroid – lambda-cyhalotrynę (3%).
W kontekście nasion i zbóż, Inazuma 130 WG to doskonały oręż do walki z mszycami w uprawie pszenicy ozimej. Zabieg tym preparatem można z powodzeniem przeprowadzać w okresie jesiennym, natychmiast po zaobserwowaniu szkodników – od fazy 3. liścia do fazy 9. liścia lub więcej (BBCH 13-19). Maksymalna dawka dla jednorazowego zastosowania w pszenicy wynosi 0,15 kg/ha.
Dzięki połączeniu dwóch substancji, Inazuma 130 WG działa natychmiastowo oraz długotrwale chroni roślinę od wewnątrz (dzięki acetamiprydowi). Oprócz pszenicy preparat ma szeroką rejestrację m.in. w rzepaku ozimym (zwalczanie tantnisia krzyżowiaczka, pchełek, śmietki kapuścianej, mszyc, rolnic i słodyszka).
W ofercie firmy Ampol-Merol dostępna jest szeroka gama innych środków opartych na acetamiprydzie, dedykowana do ochrony zarówno upraw rolniczych, jak i specjalistycznych:
Jest to środek w formie proszku rozpuszczalnego w wodzie (SP), zawierający 20% acetamiprydu. Działa wgłębnie, systemicznie i powierzchniowo. Sprawdza się znakomicie u rolników poszukujących ochrony ziemniaka przed larwami i chrząszczami stonki ziemniaczanej (dawka 0,08 kg/ha) oraz plantatorów rzepaku ozimego borykających się ze słodyszkiem rzepakowym, chowaczem brukwiaczkiem i podobnikiem. Sekil 20 SP ma również rozbudowaną etykietę dla roślin bobowatych (bób, groch, soja, lucerna) do zwalczania mszyc i strąkowców.
Jeden z najbardziej znanych na polskim rynku preparatów, występujący w formie proszku (20% acetamiprydu). Działa w identyczny sposób (powierzchniowo, wgłębnie i układowo). Znany z wyjątkowo niskiej toksyczności dla pszczoły miodnej, co bywało kluczowe w ochronie rzepaku w trakcie jego kwitnienia. Mospilan jest niezwykle uniwersalny – zwalcza stonkę w ziemniakach, słodyszka i chowacze w rzepaku ozimym. Posiada jedną z najszerszych rejestracji małoobszarowych na polskim rynku, obejmującą m.in. warzywa polowe i uprawy pod osłonami (od ogórków, po szpinak i kapusty).
Dla zwolenników płynnych formulacji, ciekawą alternatywą jest Carnadine 200 SL. Jest to koncentrat rozpuszczalny w wodzie (SL) zawierający 200 g acetamiprydu w 1 litrze (17,6%). Produkt ma precyzyjną, profesjonalną etykietę obejmującą głównie kluczowe uprawy rolnicze. Dawkuje się go w ilości 0,12-0,18 l/ha do walki ze stonką w ziemniakach oraz 0,15-0,3 l/ha w ochronie rzepaku ozimego przed chowaczami (brukwiaczkiem, czterozębnym, podobnikiem) i słodyszkiem rzepakowym.
Jak widać na powyższych przykładach, acetamipryd to bardzo elastyczna i wysoce skuteczna substancja czynna, stanowiąca fundament w zwalczaniu szkodników ssących i gryzących. Pamiętaj jednak o zasadach dobrej praktyki rolniczej – by zapobiegać uodparnianiu się owadów, substancje takie jak acetamipryd należy rotować ze środkami o odmiennym mechanizmie działania. Zawsze zapoznawaj się z aktualną etykietą stosowania danego produktu!