Łubin jest szczególnie wrażliwy na zachwaszczenie w początkowym okresie wegetacji. Po wschodach stosunkowo wolno rozbudowuje część nadziemną, a międzyrzędzia przez dłuższy czas pozostają słabo osłonięte. Chwasty mogą wtedy szybko zdobyć przewagę, konkurując z rośliną uprawną o wodę, światło, przestrzeń i składniki pokarmowe.
Najważniejsze jest utrzymanie czystego stanowiska od kiełkowania do momentu, w którym łubin rozwinie pędy i zacznie skuteczniej zakrywać powierzchnię gleby. W zależności od gatunku, stanowiska i przebiegu pogody okres największej wrażliwości może trwać kilka tygodni po siewie. Zachwaszczenie występujące w tym czasie może ograniczać obsadę, rozwój korzeni, rozgałęzianie oraz liczbę tworzonych strąków.
Flufenacet nie powinien być przedstawiany jako standardowe rozwiązanie przeznaczone do ochrony łubinu. Możliwość zastosowania konkretnego produktu zależy od jego aktualnego statusu prawnego oraz zakresu etykiety. Zaleceń dotyczących zbóż lub innych upraw nie wolno przenosić na łubin.
Sama obecność flufenacetu w składzie herbicydu nie oznacza, że preparat może być użyty w łubinie. Zezwolenie dotyczy zawsze konkretnego środka, gatunku rośliny uprawnej, terminu aplikacji oraz określonych chwastów.
Nie wolno przenosić zastosowań z pszenicy, jęczmienia lub innych roślin do upraw bobowatych. Dotyczy to również preparatów pozostających w gospodarstwie w ramach ewentualnego okresu przejściowego. Każdy produkt może być wykorzystany wyłącznie zgodnie z aktualnym zezwoleniem i etykietą.
Trzeba również sprawdzić, czy etykieta obejmuje dokładnie uprawiany gatunek, na przykład łubin wąskolistny, żółty albo biały. Zakres stosowania środka nie zawsze jest identyczny dla wszystkich gatunków łubinu.
Łubin kiełkuje nadziemnie, wynosząc liścienie ponad powierzchnię gleby. W pierwszych tygodniach rozwija się wolniej niż wiele chwastów i nie jest jeszcze zdolny do skutecznego zacieniania międzyrzędzi. Gatunki wschodzące przed nim lub równocześnie z nim mogą szybko wykorzystać wolną przestrzeń.
Szczególnie niebezpieczne są chwasty szybko rosnące i osiągające wysokość zbliżoną do łubinu lub go przewyższającą. Późniejsze wschody mają zwykle mniejsze znaczenie, jeżeli roślina uprawna zdążyła już rozbudować liście i częściowo zamknąć międzyrzędzia.
Chwasty nie zawsze ograniczają bezpośrednio kiełkowanie nasion łubinu, ale mogą pogarszać warunki dalszego rozwoju siewek. Pobierają wodę z tej samej warstwy gleby, w której znajdują się kiełkujące nasiona i młode korzenie. Problem nasila się szczególnie podczas suchej wiosny.
Rośliny rozwijające się w silnym zachwaszczeniu wolniej tworzą kolejne liście, pozostają mniejsze i mogą zostać stopniowo wypierane z łanu. W skrajnych przypadkach prowadzi to do trwałych ubytków w obsadzie. Przerzedzona plantacja jeszcze wolniej zakrywa glebę, dzięki czemu kolejne chwasty otrzymują więcej światła i przestrzeni.
Konkurencja wpływa również na system korzeniowy. Łubin potrzebuje wody oraz odpowiedniego zaopatrzenia w fosfor, potas, magnez i pozostałe składniki niezbędne do rozwoju korzeni. Ograniczenie tych zasobów może zmniejszać masę korzeniową i objętość gleby penetrowanej przez roślinę.
Słabszy rozwój korzeni może utrudniać także prawidłowe tworzenie brodawek korzeniowych. Zachwaszczenie nie jest jednak jedynym czynnikiem wpływającym na brodawkowanie. Znaczenie mają również obecność właściwych bakterii, przygotowanie materiału siewnego, odczyn, wilgotność i temperatura gleby.
Łubin tworzy plon na pędzie głównym i rozgałęzieniach bocznych. Silna konkurencja na początku wegetacji może zahamować rozwój roślin jeszcze przed rozpoczęciem kwitnienia. Słabsze rośliny tworzą mniejszą powierzchnię liściową i mniej rozgałęzień, na których mogłyby później powstać kwiaty oraz strąki.
Nierównomierna presja chwastów prowadzi również do zróżnicowania plantacji. Rośliny znajdujące się w czystszych częściach pola rozwijają się szybciej, natomiast łubin rosnący w pobliżu silnie konkurencyjnych chwastów później kwitnie i dojrzewa. Utrudnia to wybór optymalnego terminu zbioru.
Chwasty pozostające na polu do końca sezonu zwiększają wilgotność zbieranej masy, zanieczyszczają nasiona i utrudniają pracę kombajnu. Gatunki przerastające łan mogą powodować nierównomierne dosychanie oraz zwiększać straty podczas zbioru.
Skład zachwaszczenia zależy od płodozmianu, rodzaju gleby, sposobu jej uprawy oraz historii wcześniejszych zabiegów. W łubinie mogą występować zarówno chwasty dwuliścienne, jak i jednoliścienne.
Częstym problemem są komosa biała, przytulia czepna, fiołek polny, rumiany, rdestowate i samosiewy rzepaku. Na części stanowisk pojawiają się również chwasty prosowate, owies głuchy, samosiewy zbóż oraz perz właściwy.
Szczególnie trudne są chwasty wieloletnie rozwijające się z kłączy i rozłogów. Ich zwalczanie w czasie wegetacji łubinu może być ograniczone, dlatego powinny zostać możliwie skutecznie usunięte już w uprawie przedplonowej i podczas przygotowania stanowiska.
Ochrony nie należy dobierać na podstawie pojedynczego gatunku zauważonego na obrzeżu pola. Potrzebna jest znajomość historii zachwaszczenia oraz ocena dominujących chwastów na całej powierzchni.
Cały program ochrony należy zaplanować przed siewem. Możliwości zwalczania chwastów dwuliściennych po wschodach łubinu są często bardziej ograniczone niż w wielu innych uprawach. Duże znaczenie mają więc prawidłowe przygotowanie stanowiska oraz zabiegi przewidziane do wykonania bezpośrednio po siewie.
Herbicydy doglebowe wymagają starannie wyrównanej powierzchni oraz odpowiedniej wilgotności. Duże grudy i przesuszona wierzchnia warstwa mogą powodować nierównomierne działanie. Intensywne opady krótko po aplikacji mogą natomiast zwiększać ryzyko przemieszczenia substancji w strefę kiełkujących nasion i wystąpienia uszkodzeń.
Po wschodach konieczna jest regularna lustracja. Dostępne opryski na chwasty jednoliścienne i samosiewy zbóż są zwykle najskuteczniejsze, gdy zwalczane rośliny są młode i aktywnie rosną. Możliwość zabiegu zawsze musi jednak wynikać z etykiety konkretnego produktu.
Ochrona łubinu powinna łączyć metody chemiczne i agrotechniczne. Oparcie całej technologii na jednym herbicydzie zwiększa ryzyko niepowodzenia, szczególnie podczas suszy, intensywnych opadów lub nierównych wschodów chwastów.
Podstawą jest odpowiednie zmianowanie i ograniczanie glebowego banku nasion. Po zbiorze przedplonu warto pobudzić chwasty oraz samosiewy do wschodów, a następnie zniszczyć je podczas kolejnych uprawek. Szczególnej uwagi wymagają perz, ostrożeń i inne gatunki wieloletnie, których późniejsza regulacja w łubinie jest trudna.
Znaczenie mają również dobrej jakości materiał siewny, właściwa obsada, równomierna głębokość siewu i szybkie wschody. Plantacja dobrze rozwinięta od początku wcześniej zaczyna zacieniać glebę i skuteczniej ogranicza późniejsze pojawianie się chwastów.
Mechaniczne odchwaszczanie wymaga dużej ostrożności. Łubin podczas wschodów jest wrażliwy na wyrywanie i zasypywanie, dlatego termin i intensywność pracy narzędzi muszą być dostosowane do fazy roślin oraz warunków glebowych.
Odmiany łubinu różnią się tempem początkowego wzrostu, wysokością, pokrojem, zdolnością rozgałęziania oraz terminem dojrzewania. Cechy te wpływają na tempo zakrywania powierzchni gleby i zdolność plantacji do ograniczania późniejszych wschodów chwastów.
Odmiana o dobrym wigorze początkowym może szybciej rozbudowywać liście i wcześniej zacieniać międzyrzędzia. Nie oznacza to jednak, że nie wymaga ochrony. Chwasty, które wzejdą wcześniej lub wystąpią w dużej liczbie, mogą ograniczyć nawet szybko rozwijającą się odmianę.
Dobór odpowiedniej odmiany łubinu powinien uwzględniać gatunek, stanowisko, termin siewu, odporność na wyleganie oraz planowaną technologię regulacji zachwaszczenia. Dostępne odmiany należy traktować jako element całego systemu prowadzenia plantacji.
Największe znaczenie ma ograniczenie zachwaszczenia od kiełkowania do momentu, w którym łubin rozwinie pędy i zacznie skuteczniej konkurować o światło, wodę oraz przestrzeń. Pozostawienie chwastów w tym okresie może prowadzić do słabszego korzenienia, mniejszej liczby rozgałęzień, nierównomiernego dojrzewania i zwiększenia strat podczas zbioru.
Flufenacet nie powinien być automatycznie utożsamiany z odchwaszczaniem łubinu. Możliwość zastosowania środka zależy wyłącznie od aktualnego zezwolenia i etykiety konkretnego preparatu, a zaleceń opracowanych dla innych upraw nie wolno przenosić na łubin.
Najlepsze efekty daje połączenie zmianowania, starannego przygotowania stanowiska, wyrównanych wschodów, regularnych lustracji oraz metod zwalczania dostosowanych do rozpoznanych chwastów. Więcej informacji dotyczących uprawy łubinu i ochrony plantacji znajduje się w sekcji porady rolnicze.
