Zabieg T1 w zbożach

W świecie profesjonalnej uprawy zbóż nie ma miejsca na przypadki. Każdy sezon stawia przed rolnikiem nowe wyzwania, ale jedna zasada pozostaje niezmienna: zdrowa podstawa to rekordowy plon. Rozpoczynając wiosenną kampanię ochrony fungicydowej, musimy skupić się na strategicznym etapie, jakim jest ochrona dolnych partii roślin. To tutaj bije serce plantacji, a wszelkie zaniedbania na tym poziomie są ciężkie do odrobienia w późniejszych fazach rozwojowych. Więcej na ten temat dowiecie się z filmu eksperta Ampol-Merol Krzysztofa Lachutty.

Czym jest zabieg T1?

W technologii ochrony zbóż zabieg T1 definiujemy jako pierwszy, kluczowy etap walki z patogenami grzybowymi, wykonywany zazwyczaj w fazie strzelania w źdźbło (BBCH 30–32). O ile zabiegi T2 koncentrują się na ochronie liścia flagowego i podflagowego, a T3 na zdrowotności kłosa, o tyle T1 ma za zadanie zabezpieczyć fundament rośliny.

Podstawa źdźbła działa jak „autostrada” transportująca wodę i składniki pokarmowe z korzeni do górnych partii rośliny. Jeśli ta droga zostanie zablokowana, nawet najdroższe nawożenie pogłówne nie przyniesie oczekiwanych efektów. Zabieg T1 to inwestycja w drożność tkanek przewodzących i stabilność mechaniczną łanu, co bezpośrednio zapobiega wyleganiu i chorobom grzybowym.

Jakie choroby zwalcza zabieg T1?

• Spektrum działania fungicydów w tym terminie musi być szerokie, ponieważ wiosenna aura sprzyja rozwojowi wielu patogenów jednocześnie. Strategia ochrony powinna być zawsze poprzedzona wnikliwą lustracją pola. Dobór substancji czynnych zależy od:
• przedplonu – monokultura zbożowa lub siew po kukurydzy drastycznie zwiększają presję chorób podsuszkowych;
• systemu uprawy – uproszczenia i systemy bezorkowe sprzyjają bytowaniu patogenów na resztkach pożniwnych;
• podatności odmianowej – niektóre odmiany wykazują naturalnie niższą odporność na mączniaka prawdziwego czy septoriozy.

Podstawowym celem zabiegu T1 jest eliminacja chorób liści, takich jak septorioza paskowana liści czy mączniak prawdziwy zbóż i traw oraz, co najważniejsze, zabezpieczenie dolnych międzywęźli.

Najgroźniejsze choroby podstawy źdźbła

To właśnie „podsuszki” stanowią największe zagrożenie na starcie wegetacji. Jeśli pominęliśmy czyszczący zabieg T0, presja tych chorób w terminie T1 może być krytyczna. Do najgroźniejszych zaliczamy:

• Łamliwość źdźbła zbóż – powoduje charakterystyczne plamy „oczkowe”. Prowadzi do butwienia podstawy źdźbła, co skutkuje przerwaniem wiązek przewodzących i gwałtownym wyleganiem roślin.
• Fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła i korzeni – wywoływana m.in. przez grzyby z rodzaju Fusarium. Objawia się brązowieniem tkanek i może prowadzić do przedwczesnego zamierania całych roślin (puste kłosy).
• Zgorzel podstawy źdźbła – często spotykana w uprawach pszenicy po pszenicy, atakuje system korzeniowy, uniemożliwiając pobieranie wody.
• Ostra plamistość oczkowa (Rhizoctonia) – choć trudniejsza do zwalczenia, musi być monitorowana szczególnie w chłodne i wilgotne wiosny.

Więcej na temat zabiegu T0 i walki z wyleganiem zbóż dowiesz się z poniższych artykułów:
Zabieg T0 w zbożach
Regulacja zbóż 2026

Rekomendacje do zabiegu T1

Skuteczny zabieg T1 wymaga zastosowania sprawdzonych rozwiązań systemicznych i kontaktowych. Na podstawie doświadczeń polowych i presji patogenów w obecnym sezonie, przedstawiamy konkretne rozwiązania technologiczne.

Wariant I – silne uderzenie w choroby podsuszkowe i mączniaka

Jeśli lustracja wykazuje duże porażenie dolnych partii, a płodozmian oparty jest na monokulturze, rekomendujemy miks trzech substancji o uzupełniającym się działaniu.

• Biromil 75 WG (dawka 0,6–0,7 kg/ha) – zawarty w nim cyprodynil to standard w walce z łamliwością źdźbła.
• Protendo 300 EC (dawka 0,4–0,5 l/ha) – protiokonazol to jedna z najskuteczniejszych triazoli na fuzariozy i septoriozy.
• Celsivo 750 EC (dawka 0,4 l/ha) – fenpropidyna błyskawicznie „czyści” plantację z mączniaka prawdziwego, działając interwencyjnie.

Dlaczego warto wybrać Biromil 75 WG, Protendo 300 EC i Celsivo 750 EC?

Trzy różne mechanizmy działania – wykorzystanie tych trzech preparatów to dostarczenie roślinie trzech różnych substancji czynnych z zupełnie innych grup chemicznych. Jest to kluczowe w zapobieganiu powstawania odporności u grzybów (np. szybko uodparniającego się mączniaka prawdziwego).

• Biromil 75 WG zawiera cyprodynil (związki z grupy anilinopirimidyn).
• Protendo 300 EC bazuje na protiokonazolu (związki z grupy triazoli).
• Celsivo 750 EC dostarcza fenpropidynę (związki z grupy morfolin/amin).

Wszechstronny sposób działania na roślinie i grzybie – połączenie tych preparatów gwarantuje, że roślina jest chroniona wielotorowo.

• Działanie systemiczne (układowe) i wgłębne – Celsivo i Protendo wykazują działanie układowe, co oznacza, że wnikają do rośliny i przemieszczają się wraz z jej sokami, chroniąc od wewnątrz.
• Biromil działa wgłębnie, docierając do struktur tkanek w miejscu aplikacji.
• Działanie zapobiegawcze, interwencyjne i wyniszczające – wszystkie trzy preparaty działają zapobiegawczo (chroniąc przed infekcją) i interwencyjnie (reagując na pierwsze objawy). Dodatkowo Protendo 300 EC charakteryzuje się działaniem wyniszczającym, co pozwala zwalczyć już rozwiniętą chorobę.

Idealne dopasowanie terminów (okno zabiegowe T1) – wszystkie trzy produkty mają optymalne okno aplikacji pokrywające się z terminem zabiegu T1:

• Biromil: od początku fazy strzelania w źdźbło do 2. kolanka (BBCH 30-32).
• Protendo: od końca fazy krzewienia do początku kwitnienia (BBCH 29-61).
• Celsivo: od fazy 1. kolanka do końca kłoszenia (BBCH 31-59).

Podsumowując, wybór tego rozwiązania pozwala na kompleksowe „wyczyszczenie” plantacji z wczesnych infekcji chorób podstawy źdźbła, zapewnienie silnej ochrony przed mączniakiem i septoriozami na nowo rozwijających się liściach oraz skuteczne zarządzanie odpornością patogenów dzięki użyciu aż trzech odmiennych substancji czynnych.

Wariant II – kompleksowe rozwiązanie „all-in-one”

Dla plantacji, gdzie obok chorób podstawy źdźbła pojawia się już septorioza paskowana liści, idealnym wyborem jest preparat Boogie Xpro 400 EC, który od wielu sezonów jest wyborem numer jeden klientów Ampol-Merol, a także ekspertów Ampol-Merol na Demo Farmach na terenie całego kraju.
Boogie Xpro 400 EC stosujemy w dawce 1,2–1,5 l/ha. To potężne narzędzie oparte na trzech substancjach (biksafen, protiokonazol, spiroksamina). Dzięki technologii Xpro, preparat nie tylko zwalcza grzyby, ale wykazuje efekt fizjologiczny, poprawiając wigor roślin i odporność na stresy suszowe.

Dlaczego warto wybrać Boogie Xpro 400 EC?

Jeśli mielibyśmy wskazać największe korzyści wynikające ze stosowania Boogie Xpro 400 EC w zabiegu T1, to warto uwzględnić:

• Trzy kierunki działania – środek wykazuje działanie zapobiegawcze, interwencyjne oraz wyniszczające, co pozwala na elastyczne reagowanie na zagrożenia na polu.
• Działanie układowe – preparat wnika do rośliny i krąży w jej systemie, zapewniając ochronę od wewnątrz.
• Zwalczanie chorób podstawy źdźbła i liści – zastosowanie w fazie strzelania w źdźbło pozwala zwalczyć kluczowe dla tego wczesnego etapu infekcje, takie jak łamliwość podstawy źdźbła oraz mączniak prawdziwy zbóż i traw. Dodatkowo środek chroni przed szerokim spektrum innych chorób, m.in. brunatną plamistością liści, różnymi rodzajami rdzy, septoriozą paskowaną liści i plew, rynchosporiozą oraz plamistością siatkową.
• Silny skład – produkt opiera się na połączeniu trzech substancji czynnych należących do różnych grup chemicznych: protiokonazolu (związki z grupy triazoli), biksafenu (związki z grupy karboksamidów) oraz spiroksaminy (związki z grupy ketoamin).
• Uniwersalność – środek może być z powodzeniem aplikowany zapobiegawczo lub po wystąpieniu pierwszych objawów chorobowych w uprawach pszenicy ozimej, jęczmienia jarego oraz żyta

Pamiętajmy, że zabieg T1 wykonany w odpowiednim momencie to mniejszy wydatek na późniejszą interwencję i gwarancja, że potencjał plonotwórczy wybranych odmian zostanie w pełni wykorzystany. Nie czekaj na widoczne objawy – w ochronie fungicydowej prewencja jest zawsze tańsza od leczenia.