Choroby grzybowe potrafią w kilkanaście dni zniszczyć potencjał plonotwórczy nawet najlepszych odmian pszenicy ozimej i jarej. Wśród nich rdza brunatna oraz rdza żółta należą do najgroźniejszych patogenów liści. Choć obie choroby wywoływane są przez grzyby z rodzaju Puccinia, różnią się warunkami rozwoju, wyglądem oraz strategią zwalczania.
Jak skutecznie chronić plantację przed rdzą i nie dopuścić do redukcji plonu? Oto najważniejsze informacje, które musisz znać.
Rdza żółta pszenicy (Puccinia striiformis) to choroba, która potrafi zaskoczyć plantatorów już wczesną wiosną. W przeciwieństwie do innych rdzy, świetnie rozwija się w niższych temperaturach.
Objawy są bardzo charakterystyczne. Na liściach pszenicy pojawiają się jasnożółte lub cytrynowe zarodniki (pustule), które układają się w wyraźne, podłużne paski (linie) wzdłuż nerwów liścia. W skrajnych przypadkach porażone zostają także kłosy. Warto zwrócić uwagę na to, w jakich warunkach rozwija się choroba. Patogen preferuje chłodną i wilgotną wiosnę (temperatury w przedziale 10–15°C). Często pojawia się placowo na polu już w fazie krzewienia lub strzelania w źdźbło. Szkodliwość choroby grzybowej, jaką jest rdza jest bardzo wysoka. Aparat asymilacyjny jest niszczony błyskawicznie. Silne porażenie prowadzi do zasychania całych liści, co skutkuje słabym nalewaniem ziarna, spadkiem MTZ (masy tysiąca ziaren) oraz drastycznym obniżeniem plonu – nawet o 40-50%.
Rdza brunatna pszenicy (Puccinia recondita) to jedna z najpowszechniej występujących chorób grzybowych pszenicy w Polsce. Pojawia się zazwyczaj później niż rdza żółta, najczęściej od fazy liścia flagowego do kwitnienia.
Na górnej stronie liści zobaczysz rdzawo-brązowe, owalne lub okrągłe poduszeczki (pustule). W przeciwieństwie do rdzy żółtej, są one rozsiane chaotycznie po całej powierzchni blaszki liściowej – nie tworzą regularnych linii. Pod koniec wegetacji na spodzie liści mogą pojawić się czarne skupiska zarodników przetrwalnikowych. W przypadku rdzy brunatnej wyższe temperatury sprzyjają jej rozprzestrzenianiu. Optymalny do jej rozwoju jest zakres od 15 do 25°C oraz wysoka wilgotność powietrza (wystarczy poranna rosa lub mgła). Ciepłe dni i umiarkowanie ciepłe noce to idealny moment na eksplozję tej choroby.
Rdza brunatna atakuje głównie liść podflagowy i flagowy, czyli kluczowe elementy dla budowania plonu. Powoduje zwiększoną transpirację, na skutek czego roślina traci wodę, co w warunkach letniej suszy pogłębia stres fizjologiczny pszenicy. Zmniejsza fotosyntezę, dając w efekcie drobne ziarno.
Zarówno rdza żółta, jak i brunatna wymagają szybkiej reakcji. Próg szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło to już 10% porażonych źdźbeł (rdza brunatna) lub pierwsze zauważone objawy (rdza żółta – z uwagi na jej agresywny charakter). Nim przejdziemy do konkretów, to już teraz zachęcamy Państwa do pobrania aplikacji Agronom.pl. To właśnie ona wznosi lustracje pól na nieznany dotąd poziom. Zamiast korzystać z kilku różnych programów, arkuszy w Excelu czy papierowych notesów, zyskujesz jedno centralne narzędzie. Agronom.pl pozwala na wygodne gromadzenie danych o polach, uprawach, maszynach i finansach, do których masz dostęp z każdego urządzenia z internetem. Aplikacja oferuje zaawansowane, a zarazem proste w obsłudze narzędzia do monitorowania pól. Dzięki monitoringowi satelitarnemu (NDVI) możesz:
Agronom.pl pomaga w planowaniu budżetu oraz kontrolowaniu kosztów i przychodów. Dostęp do lokalnych prognoz pogody pozwala na precyzyjne określenie najlepszych warunków do wykonywania zabiegów. Prowadzenie cyfrowej dokumentacji pól w aplikacji ułatwia spełnianie wymogów formalnych (np. związanych z planami nawożenia czy wymogami programów środowiskowych). Dane są bezpieczne, a Ty masz do nich wgląd zawsze wtedy, gdy odwiedzi Cię kontrola lub gdy składasz wnioski o dopłaty.
Podsumowując, Agronom.pl to darmowy, cyfrowy asystent rolnika. Pozwala zaoszczędzić czas na biurokracji, podjąć lepsze decyzje biznesowe na podstawie twardych danych i w efekcie – zwiększyć zyski z gospodarstwa bez ponoszenia kosztów na drogie systemy IT.
Wybór odmian jest kluczowy. Właśnie dlatego eksperci Ampol-Merol testują odmiany na plantacjach Demo-Farma, aby sprawdzić ich faktyczną odporność na choroby, a także przełożenie określonego profilu odmianowego na polskie warunki glebowo-klimatyczne. W związku z tym w ofercie prezentowane są odmiany, które można z powodzeniem polecić jako te, które wykazują zwiększoną odporność na rdze. Zaliczamy do nich m.in.:
Likwidacja samosiewów zbóż ogranicza tzw. „zielony most”, przez który grzyb zimuje i przenosi się na młode uprawy jesienią.
Strategie ochrony i nawożenia stanowią bardzo istotny element prowadzenia plantacji. W katalogach Ampol-Merol można znaleźć konkretne rozwiązania dopasowane do konkretnych faz. Posiadanie tak konkretnych wytycznych opracowanych przez ekspertów pozwala w pełni wykorzystać potencjał działań profilaktycznych, ale zminimalizować ryzyko strat na skutek pojawiająch się problemów polowych, takich jak choroby, szkodniki czy zachwaszczenie. Bardzo ważne jest unikanie przenawożenia azotem, które zagęszcza łan, stwarza wilgotny mikroklimat i zmiękcza tkanki roślinne, ułatwiając wnikanie grzyba.
W walce z rdzami kluczowa jest ochrona fungicydowa w zabiegach T1 i T2. Więcej na temat wszystkich zabiegów (T0, T1, T2, T3) znajdziecie w innych naszych artykułach:
Wśród rekomendowanych środków warto zwrócić uwagę na pakiet Elatus Plus Zboża.
Rdze łatwo mutują i mogą uodparniać się na pojedyncze substancje. Aby temu zapobiec, zawsze stosuj mieszaniny fabryczne lub zbiornikowe substancji o różnych mechanizmach działania. Idealnym rozwiązaniem jest właśnie pakiet Elatus Plus Zboża polecany przez praktyków i ekspertów, ponieważ łączy w sobie trzy substancje czynne:
To połączenie SDHI oraz dwóch najsilniejszych triazoli, które wzajemnie się uzupełniają, nie dając szans patogenom. Warto podkreślić, że Solatenol zapewnia niespotykaną trwałość i odporność na zmywanie,
a w duecie z produktem Broteas 250 EC błyskawicznie eliminuje infekcje już obecne w roślinie.
Elatus Plus Zboża (New Pack) – Elatus Plus + Broteas 250 EC 2 x 5 L + 3 x 5 L (Pakiet na 16,6-20 ha)
Dawka na hektar: 0,5-0,6 l/ha Elatus Plus + 0,75-0,9 l/ha Broteas 250 EC
Zalecana ilość wody: 200–400 l/ha (dla Elatus Plus dopuszczalne 100-400 l/ha).
Technika oprysku: zalecane opryskiwanie drobnokropliste, które zapewnia najlepsze pokrycie powierzchni liści.
Warunki pogodowe: Broteas 250 EC najlepiej działa w temperaturze powyżej 12°C.
Wybierając ElatusTM Plus Zboża inwestujesz w konkretne korzyści:
