W artykule poruszamy kwestię nawożenia azotem, które odgrywa bardzo istotną rolę w procesie uzyskania ziarna o wysokich parametrach jakościowych. Jednak w pierwszej kolejności należy odpowiedzieć sobie na pytania: czym jest pszenica konsumpcyjna? Jaką rolę odgrywają parametry ziarna? Na czym polega opłacalność uprawy? Jakie odmiany pszenicy konsumpcyjnej już na starcie dają większe prawdopodobieństwo osiągnięcia wysokich plonów?
W ostatnich sezonach rolnicy obserwują wyraźne rozwarstwienie rynku zbóż. Choć uprawa pszenicy jakościowej wymaga większych nakładów i precyzji, różnice w cenach skupu względem ziarna paszowego sprawiają, że to właśnie „konsumpcja” cieszy się niesłabnącym powodzeniem.
W związku z tym warto stawiać na sprawdzone i przetestowane na polach odmiany pszenicy ozimej, takie jak:
Podstawowym powodem, dla którego rolnicy celują w pszenicę konsumpcyjną, jest cena skupu. W relacjach cenowych pszenica jakościowa potrafi być wyceniana o kilka do maksymalnie kilkunastu procent wyżej niż paszowa. Pszenica konsumpcyjna generuje istotną nadwyżkę, która rekompensuje wyższe koszty nawożenia i ochrony.
Aby uzyskać atrakcyjną cenę, ziarno musi spełnić rygorystyczne normy. Skupy oraz eksporterzy drobiazgowo weryfikują jakość dostarczanego surowca. Jakie parametry decydują o tym, czy pszenica trafi do młyna, czy do mieszalni pasz?
Oto zestawienie kluczowych parametrów dla pszenicy konsumpcyjnej (według Polskich Norm i standardów eksportowych):
Sukces zaczyna się na długo przed żniwami. Kluczowe są dwa elementy:
Osiągnięcie odpowiednich parametrów pszenicy jakościowej, w tym poziomu białka (powyżej 12,5%), glutenu (powyżej 26%) oraz liczby opadania (powyżej 250) – w warunkach zmiennego klimatu wymaga od rolnika nie tylko wiedzy, ale i elastyczności. Kluczem do sukcesu jest precyzyjne bilansowanie dawek azotu (N1, N2, N3), uwzględnienie roli siarki i magnezu oraz wykorzystanie naturalnych zasobów gleby wspieranych biotechnologią.
Pszenica ozima o wysokim potencjale plonowania (powyżej 8 t/ha) charakteryzuje się ogromnymi potrzebami pokarmowymi. Szacuje się, że na wyprodukowanie 1 tony ziarna wraz ze słomą roślina ta pobiera od 25 do 27 kg azotu. Oznacza to, że przy plonie 8 t/ha zapotrzebowanie wynosi ponad 200–216 kg N/ha. Efektywność wykorzystania tego składnika z nawozów mineralnych waha się jednak od 40% do 75%, co wymusza stosowanie zaawansowanych strategii agrotechnicznych.
Pierwsza dawka (N1) jest fundamentem budowania struktury plonu. Jej zadaniem jest nie tylko regeneracja po zimie, ale przede wszystkim stymulacja krzewienia i odbudowa biomasy. Wielkość dawki (od 50 do nawet 90 kg N/ha) oraz dobór formy chemicznej nawozu muszą być ściśle uzależnione od kondycji i zagęszczenia łanu.
Cel: Pobudzenie krzewienia i wzmocnienie pędów głównych.
Dawka: Zwiększona, 70–85 kg N/ha.
Forma: Należy stosować formę saletrzaną (azotanową – NO3). Jest ona najszybciej pobierana i stymuluje wydzielanie cytokinin – hormonów roślinnych bezpośrednio odpowiedzialnych za podziały komórkowe i krzewienie.
Wsparcie: Zaleca się stymulację węzła krzewienia preparatami typu Agravita Aktiv 48 Plus, co zwiększa ilość kłosów na m².
Cel: Utrzymanie obsady, która po redukcji da 600–700 kłosów/m².
Dawka: Standardowa, 60–70 kg N/ha (lub 50–60 kg przy dobrym zaopatrzeniu w Mg i S).
Cel: Redukcja pędów bocznych (pasożytniczych), ograniczenie ryzyka wylegania i chorób grzybowych.
Dawka: Zmniejszona do ok. 50 kg N/ha, aplikowana z opóźnieniem o 7–10 dni.
Forma: Zalecane nawozy wolniej działające (np. RSM, Saletrosan, Canwil), z niższym udziałem formy saletrzanej, aby nie stymulować łanu do produkcji kolejnych pędów.
Dawka N2 decyduje o utrzymaniu pędów produktywnych (zapobieganie redukcji kłosków) i budowie biomasy. Termin aplikacji to faza BBCH 30 – 31 (początek strzelania w źdźbło). Jest to start okresu największego zapotrzebowania zbóż na azot, który trwa do fazy w pełni rozwinietego liścia flagowego (BBCH 39). W ciągu tych ok. 50 dni pszenica pobiera 70–80% całkowitego azotu, co daje dobowe pobranie na poziomie 2–3 kg N/ha.
Wielkość dawki: Zazwyczaj 50–75 kg N/ha, tak aby suma N1+N2 wynosiła 140–160 kg N/ha.
Zasada: „Azot czeka na roślinę”. Nawożenie należy wykonać z wyprzedzeniem, aby składnik zdążył przemieścić się w głąb profilu glebowego przed momentem krytycznego zapotrzebowania.
Wsparcie antystresowe: W tym okresie warto zastosować produkt MicroSpeed Energy, który pomaga roślinom lepiej gospodarować wodą wewnątrzkomórkową i rozbudować system korzeniowy, co jest kluczowe w przypadku wystąpienia suszy w fazie strzelania w źdźbło.
Banner:
Więcej informacji o fazach BBCH znajdziesz w artykule: https://naszenasiona.pl/fazy-rozwojowe-bbch
Trzecia dawka (N3) odpowiada za parametry handlowe: MTZ (Masa Tysiąca Ziaren), zawartość białka i glutenu. Pamiętajmy – azot najpierw buduje masę, a dopiero jego nadwyżka buduje jakość.
Tabela: Dobór nawozów dla dawek N1, N2, N3
Dawka i cel | Typ łanu / Warunki | Rekomendowane nawozy (przykłady) | Charakterystyka i uwagi |
N1 (Startowa) Regeneracja | Łan rzadki / optymalny | Zaksan 33,5%, Pulan, Saletra amonowa Anvistar, YaraBela Nitromag, megAN | Wysoki udział formy azotanowej (saletrzanej) – stymulacja cytokinin i krzewienia. |
| N1 (Startowa) Redukcja | Łan gęsty | RSM, Saletrosan, Canwil 27% | Nawozy nieco wolniej działające lub z inhibitorem, opóźniony termin aplikacji. |
N2 (Produkcyjna) Biomasa | Wszystkie typy | Zaksan, YaraBela Extran, Pulan, RSM (dłuższe działanie) | Szybka dostępność w okresie największego pobrania (BBCH 30-39). |
N3 (Jakościowa) Białko/Gluten | Warunki optymalne (wilgoć) | Pulrea, Pulgran, YaraVera Amidas, Mocznik | Forma amidowa – długotrwałe działanie. Często z dodatkiem siarki (S). |
N3 (Jakościowa) Interwencja | Susza / opóźnienie | Zaksan, Sulfan, YaraBela Nitromag | Forma saletrzana + grubsza granula (mniejsze ryzyko poparzeń liści). |
Wsparcie Mg i S Efektywność N | Przed ruszeniem wegetacji | MacroSpeed Green, Kizeryt | Siarczan magnezu. Stosować jeszcze przed startem wegetacji wiosennej. |
Powyższa tabela prezentuje nawozy rekomendowane przez ekspertów Ampol-Merol, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb łanu.
Ważne: Niedobór siarki hamuje pobieranie azotu. Przy plonie 8 t/ha pszenica potrzebuje ok. 36 kg siarki (S) i 40 kg magnezu (Mg). Stosowanie nawozów typu MacroSpeed Green (25% MgO i 50% SO3) jest kluczowe dla efektywności azotu.
W nowoczesnej agrotechnice bilans azotu nie kończy się na worku z nawozem.
Rośliny bobowate pozostawiają w glebie średnio 40–100 kg N/ha. Resztki pożniwne tych roślin uwalniają w maju i czerwcu (okres N3) około 30–40 kg azotu. Na takich stanowiskach dawkę N3 można znacząco zredukować.
Wykorzystanie produktów bakteryjnych pozwala na realne oszczędności w nawożeniu mineralnym:
Racjonalne nawożenie pszenicy konsumpcyjnej to proces dynamiczny. Wymaga on:
1. Diagnostyki – oceny gęstości łanu przed dawką N1.
2. Elastyczności – przyspieszenia dawki N3 w przypadku suszy.
3. Wsparcia – uzupełnienia azotu o siarkę i magnez (MacroSpeed Green) oraz biostymulację w warunkach stresowych (MicroSpeed Energy).
4. Innowacji – wykorzystania darmowego azotu z powietrza (Novobakt AzoFosfo).
Tylko takie podejście pozwala połączyć wysoki plon z jakością handlową ziarna, optymalizując jednocześnie koszty produkcji w gospodarstwie.
Pszenica konsumpcyjna cieszy się dużym powodzeniem, ponieważ oferuje rolnikom wyższą marżę i bezpieczeństwo zbytu, zwłaszcza w obliczu rosnącego eksportu. Różnica w cenie skupu między „konsumpcją” a paszówką jest wyraźna i często decyduje o finansowym wyniku gospodarstwa. Pamiętajmy jednak, że ostateczna klasyfikacja zależy od laboratorium w punkcie skupu – dlatego przed sprzedażą warto samodzielnie zbadać próbkę, by wiedzieć, jaką wartość ma Twój plon.
Polecamy kontakt z punktami skupu Ampol-Merol: https://ampol-merol.pl/kontakt/5#departments
Całoroczny skup prowadzony przez Ampol-Merol prowadzony jest na terenie całego kraju. Firma oferuje również własny transport. Terminy i płatności dostosowywane są do indywidualnych potrzeb Klientów. Zapraszamy do kontaktu!