Fuzarioza kłosów to jedna z najbardziej niebezpiecznych chorób pszenicy ozimej w Polsce. W lata o dużej wilgotności może zredukować plon nawet o 40%, a co gorsza – prowadzić do toksycznego skażenia ziarna DON, które dyskwalifikuje je ze skupu. Nic więc dziwnego, że coraz więcej rolników szuka odmian o podwyższonej odporności na tę chorobę. Jednak w pierwszej kolejności warto odpowiedzieć sobie na takie pytania, jak: czym jest fuzarioza? Jak ją rozpoznać i zwalczać? Dlaczego warto inwestować w odmiany odporne? I finalnie – które odmiany najlepiej spełnią nasze oczekiwania pod względem odporności? Przedstawimy zalety trzech odmian pszenicy ozimej, których odporność na choroby grzybowe jest na bardzo wysokim poziomie: RGT Diplom, Maxus i Alabama.
Fuzarioza kłosów to choroba wywoływana przez grzyby z rodzaju Fusarium, w szczególności F. graminearum i F. culmorum. Atakuje przede wszystkim kłos, gdzie prowadzi do zamierania ziarniaków. Powoduje również tworzenie mikotoksyn (głównie DON), które są silnie szkodliwe dla ludzi i zwierząt. Wspomniane mikotoksyny są toksycznymi produktami przemiany materii grzybów, m.in. z rodzaju Fusarium. Występują w ziarnie i na słomie, i w taki sposób przedostają się do paszy, ograniczając jej pobieranie. W efekcie zwierzęta gorzej przyswajają składniki odżywcze, co wpływa na zahamowanie wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych. Taka zainfekowana pasza jest szczególnie szkodliwa dla loch i młodych zwierząt.
Warunki pogodowe mają kluczowe znaczenie dla rozwoju chorób grzybowych. Sprzyja im zwłaszcza wysoka wilgotność powietrza w czasie kwitnienia, częste deszcze późną wiosną. Bardzo ważna jest również kwestia zmianowaniu, bowiem uprawa zbóż po kukurydzy i minimalna uprawa pozostawiająca dużo resztek pożniwnych również są czynnikami, które sprzyjają pojawieniu się tego niebezpiecznego patogenu. Zbyt gęsty łan, który ogranicza odpowiednią cyrkulację powietrza, także sprzyja rozwojowi choroby.
Eksperci Ampol-Merol na Demo Farmach w całej Polsce demonstrują, jak ważnym działaniem ograniczającym wystąpienie choroby jest dobór odpowiedniej odmiany, a także właściwy zabieg T3.
To właśnie doświadczenia w gospodarstwach demonstracyjnych obrazują, jaki model agrotechniki najlepiej sprawdza się w poszczególnych częściach Polski. Na tej podstawie są wskazywane najlepsze odmiany do zasiewów, a także konkretne strategie związane z nawożeniem, a także ochroną, które przyniosły rewelacyjne efekty w przełożeniu na wysoki plon o bardzo dobrych parametrach jakościowych. Czynniki te są dobrze znane rolnikom, dlatego tak ważne jest prowadzenie cyklicznych lustracji i dobór odmian, które spełnią nasze oczekiwania.
Najważniejsze objawy zauważalne są gołym okiem. Na całym kłosie lub jego części można zauważyć przedwczesne bielenie, na plewkach pojawia się różowy lub pomarańczowy nalot grzybni. Ziarno jest dalekie od ideału, ponieważ jest drobne, często pomarszczone i zdeformowane. Ma to wpływ na parametry jakościowe, ponieważ w rezultacie obserwujemy znaczny spadek MTZ i liczby opadania. W trakcie lustracji polowych można zauważyć, że zainfekowane rośliny są dłużej wilgotne rano.
Najskuteczniejszą metodą ograniczenia choroby jest zapobieganie jej rozwojowi. Kiedy na wstępie artykułu mówiliśmy o warunkach sprzyjających rozwojowi chorób, to właśnie ograniczenie tych niekorzystnych czynników jest kluczowym działaniem profilaktycznym, które zmniejsza ryzyko pojawienia się choroby. Przede wszystkim unikamy uprawy pszenicy po kukurydzy, dbamy o odpowiednie przyorywanie resztek pożniwnych, balansujemy odpowiednią ilość nawożenia azotowego i to co kluczowe – siejemy odmiany pszenicy, które wykazują odporność na fuzariozę, takie jak: RGT Diplom, Maxus i Alabama. W praktyce widać, że odmiany odporne potrafią ograniczyć porażenie nawet o 20-40% w stosunku do odmian standardowych.
Najważniejszy zabieg przeciwko fuzariozie wykonuje się w okresie kwitnienia pszenicy. Ich głównym celem jest zabezpieczenie kłosa oraz utrzymanie zdrowych liści w końcowej fazie wegetacji. To właśnie w tym okresie roślina jest najbardziej narażona na infekcje grzybowe, w tym fuzariozę kłosów. Skuteczny zabieg T3 ogranicza rozwój patogenów i zmniejsza ryzyko powstawania groźnych mikotoksyn, które mogą dyskwalifikować ziarno ze skupu. W praktyce oznacza to ochronę plonu oraz pewność jego sprzedaży.
Do najskuteczniejszych substancji czynnych stosowanych w T3 należą: tebukonazol, metkonazol, protiokonazol, bromukonazol oraz prochloraz. W ofercie Ampol-Merol znajduje się cała grupa środków, które są skuteczne w sytuacji zagrożenia szkodliwym patogenem. Zalicza się do nich m.in. Orius Extra 250 EW na bazie tebukonazolu. Produkt jest fungicydem, który działa układowo i stosowany jest zapobiegawczo, jak i interwencyjnie, stając się bardzo dobrym partnerem w fazie zwalczania takich chorób grzybowych jak: mączniak prawdziwy zbóż i traw, rdza brunatna, septorioza paskowana liści, fuzarioza kłosów, rdza jęczmienia, plamistość siatkowa jęczmienia, sucha zgnilizna kapustnych, czerń krzyżowych, szara pleśń oraz zgnilizna twardzikowa.
Warto również uwzględnić dodatkowe działania, które będą aktywizowały transport składników budulcowych z liści do kłosa. W tym celu warto stosować Agravita Aktiv 70 Plus. Jeśli chcemy poprawić gęstość ziarna, zawartość białka czy poprawić energetyczność roślin polecamy zapoznać się z takimi produktami jak Agravita Magic czy Agravita Complete.
Odpowiednio przeprowadzony zabieg T3 z pewnością przełoży się na finalny efekt, jednak to wybór odpowiedniej odmiany jest fundamentem bezpieczeństwa plonu. Poniżej przedstawiamy wspomniane już odmiany, które wyróżniają się podwyższoną odpornością na choroby kłosa, w tym fuzariozę: RGT Diplom, Maxus, Alabama
RGT Diplom jest jedną z najbardziej stabilnych odmian w swojej klasie. Rolnicy cenią ją za:
Odmiana dobrze radzi sobie na stanowiskach po kukurydzy – istotna zaleta w gospodarstwach prowadzących intensywny profil produkcji.
Maxus to odmiana o świetnej kondycji liści, odporności na wyleganie i bardzo dobrej zdrowotności kłosa. Charakteryzuje ją:
To odmiana idealna do technologii średnio intensywnych, ale przy wyższym nawożeniu potrafi dać plon porównywalny z odmianami premium.
Alabama to odmiana często wybierana przez gospodarstwa, którym zależy na równowadze między plonem a zdrowotnością. Jej największe zalety to:
Sprawdza się zarówno w uprawach intensywnych, jak i w gospodarstwach o ograniczonej ochronie chemicznej.
Przy wyborze uwzględnij:
W praktyce:
Fuzarioza kłosów to realne zagrożenie, które może szybko pozbawić rolnika części plonu i narazić go na odrzuty w skupie z powodu DON. Najlepszą strategią jest łączenie trzech czynników:
Odmiany RGT Diplom, Maxus i Alabama to jedne z najbardziej pewnych propozycji na rynku – sprawdzone w praktyce i odporne na zmienne warunki pogodowe.