Demo Farma – lustracja pól – stan na styczeń 2026

Projekt Demo Farma to unikalna platforma obserwacji polowej, która pozwala na ocenę potencjału różnych odmian zbóż oraz skuteczności nowoczesnych technologii nawożenia i ochrony roślin w zróżnicowanych warunkach glebowo-klimatycznych Polski. Poniższy artykuł stanowi merytoryczne podsumowanie jesiennych lustracji, dostarczając rolnikom sprawdzonych rozwiązań agrotechnicznych.

Zestawienie odmian i zastosowanych produktów na Demo Farma

W sezonie 2025/2026 obserwacje skupiają się głównie na czterech odmianach pszenicy ozimej, a w wybranych lokalizacjach także na pszenżycie. Poniższa tabela prezentuje kluczowe dane z monitorowanych obiektów.

Przebieg zabiegów agrotechnicznych i stan plantacji

Każda Demo Farma prowadzona jest z dbałością o precyzję zabiegów, co przekłada się na obecną kondycję roślin.

Ochrona herbicydowa i nawożenie startowe

W większości lokalizacji postawiono na kompleksowe rozwiązania jesienne. W Dawidach zastosowano mieszaninę Expert Met, Hukkata i Toscana Top, co zapewniło pole wolne od konkurencji chwastów jedno- i dwuliściennych. W Barłożnie, ze względu na wysoką presję życicy wielokwiatowej, wybrano Mateno Duo i Komplet 560 SC z dodatkiem RSM 32, co skutecznie wyeliminowało problem chwastów jednoliściennych.

Ciekawym rozwiązaniem jest zastosowanie w Polanowie nawozu pochodzenia naturalnego Profit MT (na bazie popiołów z biomasy) oraz preparatu mikrobiologicznego Novobakt AzoFosfo, który wspiera dostępność azotu i fosforu oraz stymuluje rozwój systemu korzeniowego.

Aktualna kondycja roślin (stan na grudzień 2025)

• Dawidy: Rośliny w fazie 2–3 liści (BBCH 12/13), zdrowotność bardzo dobra, wschody wyrównane.

• Sitaniec-Kolonia: Dobra kondycja roślin, jednak w dniu lustracji widoczna była presja chwastów (zabieg herbicydowy zaplanowano po wizycie).

• Polanów i Zamęcin: Bardzo dobra kondycja, rośliny silne, zdrowe, brak zastoisk wodnych mimo opadów dzięki technologii bezorkowej.

• Jeżów: Rośliny bardzo dobrze rozkrzewione; Maxus posiada średnio 4 pędy, a RGT Diplom 3–4 pędy.

Porównanie odmian: Charakterystyka i rekomendacje

Obserwacje na demo farma pozwalają wyciągnąć wnioski dotyczące wigoru i przeznaczenia poszczególnych odmian:

Maxus

Maxus charakteryzuje się bardzo wysokim wigorem jesiennym i zdolnością krzewienia (nawet 4 pędy w fazie jesiennej). Posiada gen Pch1, co czyni go idealnym wyborem na stanowiska po zbożach, ze względu na odporność na łamliwość podstawy źdźbła.

KWS Jubilum

KWS Jubilum to odmiana o szybkim tempie rozwoju, polecana szczególnie do siewów opóźnionych. Wyróżnia się jaśniejszym wybarwieniem liści i bardzo wysoką zdolnością krzewienia.

RGT Diplom i Alabama

Odmiany o stabilnym rozwoju, rekomendowane do siewów w terminie optymalnym, gdzie najlepiej wykorzystują swój potencjał plonotwórczy.

Wnioski dla rolnika i rekomendacje technologiczne

Analiza danych z różnych rejonów Polski pozwala na sformułowanie następujących rekomendacji:

• Technologia uprawy: System bezorkowy świetnie sprawdza się w sezonach o dużej ilości opadów (jak jesień 2025), zapewniając lepszą sorpcję wody i brak zastoisk w porównaniu do tradycyjnej orki.

• Strategia ochrony: Kluczowe jest terminowe wykonanie zabiegów herbicydowych. Opóźnienie (jak w Sitańcu) generuje przejściową presję chwastów, która może konkurować z młodymi roślinami.

• Wycofanie substancji: Należy pamiętać, że obecny sezon jest ostatnim dla produktów opartych na flufenacecie (np. Chrome 400 SC), dlatego warto już teraz śledzić testy nowych zamienników prowadzone na obiektach demo farma.

• Wsparcie mikrobiologiczne: Wprowadzenie bakterii azotowych i fosforowych (np. Novobakt AzoFosfo) znacząco poprawia wigor początkowy i buduje silniejszy system korzeniowy, co jest fundamentem wysokiego plonu.

Rekomendowane środki ochrony roślin

Toscana Top 75 WG

Środek ochrony roślin Toscana 75 WG jest rekomendowany do stosowania w uprawie pszenicy ozimej ze względu na jego wysoką skuteczność w eliminowaniu chwastów dwuliściennych oraz bezpieczeństwo dla samej uprawy i roślin następczych.

Oto kluczowe powody, dla których warto wybrać ten preparat:

• Selektywność czynna: Jest to jedna z najważniejszych zalet tego środka. Toscana 75 WG charakteryzuje się tym, że zboża (w tym pszenica) potrafią rozkładać substancję czynną na związki nieaktywne, co chroni roślinę uprawną przed negatywnym działaniem herbicydu.
• Skuteczny mechanizm działania: Preparat zawiera tribenuron metylowy, który działa układowo. Jest on pobierany głównie przez liście i przemieszczany do stref wzrostowych chwastów, gdzie blokuje biosyntezę niezbędnych aminokwasów, co prowadzi do zahamowania wzrostu i rozwoju chwastów.
• Szerokie spektrum zwalczanych chwastów: Środek skutecznie eliminuje wiele uciążliwych chwastów występujących w pszenicy. Do chwastów wrażliwych należą m.in. gwiazdnica pospolita, mak polny, komosa biała, maruna bezwonna, gorczyca polna, jasnota różowa, niezapominajka polna oraz tasznik pospolity.
• Wszechstronność i elastyczność:
  • Może być stosowany na wszystkich typach gleb, na których uprawia się zboża.
  • Zabieg wykonuje się wiosną, od momentu ruszenia wegetacji aż do końca fazy krzewienia pszenicy (BBCH 29).
  • W przypadku trudniejszych do zwalczenia chwastów (np. fiołka polnego) lub ich późniejszych faz rozwojowych, skuteczność można zwiększyć poprzez dodanie adiuwantów.
• Bezpieczeństwo dla płodozmianu: Toscana 75 WG nie stwarza zagrożenia dla roślin uprawianych następczo w kolejnym sezonie wegetacyjnym. Nawet w sytuacji konieczności wcześniejszej likwidacji plantacji (np. przez mróz), po wykonaniu orki na tym samym polu można bezpiecznie siać inne zboża.
• Brak okresu karencji: Od momentu ostatniego zastosowania środka do dnia zbioru pszenicy nie jest wymagany żaden okres karencji.

Działanie środka Toscana 75 WG można przyrównać do inteligentnego systemu naprowadzania: preparat krąży wewnątrz roślin, ale dzięki mechanizmom obronnym pszenicy pozostaje dla niej nieszkodliwy, podczas gdy dla wrażliwych chwastów staje się blokadą uniemożliwiającą im dalszy wzrost i konkurowanie o zasoby

Expert Met 56 WG

Środek ochrony roślin Expert Met 56 WG jest rekomendowany do stosowania w uprawie pszenicy ozimej przede wszystkim ze względu na jego wysoką skuteczność w zwalczaniu miotły zbożowej oraz wybranych chwastów dwuliściennych.

Oto kluczowe powody, dla których warto stosować ten preparat:

• Dwie uzupełniające się substancje czynne: Środek bazuje na połączeniu flufenacetu (420 g/kg) i metrybuzyny (140 g/kg). Substancje te mają różne mechanizmy działania, co zwiększa efektywność zabiegu.
• Długotrwała ochrona glebowa: Obie substancje czynne pozostają aktywne w glebie przez wiele tygodni po zabiegu. Dzięki temu plantacja jest chroniona przed kiełkowaniem kolejnych chwastów również w późniejszym okresie.
• Podwójna droga pobierania: Chwasty pobierają środek na różne sposoby: flufenacet przenika przez korzenie i hypokotyl kiełkujących roślin, natomiast metrybuzyna pobierana jest głównie przez system korzeniowy, a w mniejszym stopniu przez liście.
• Szerokie spektrum zwalczanych chwastów: Oprócz miotły zbożowej, preparat skutecznie eliminuje takie chwasty wrażliwe jak: bodziszek drobny, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, mak polny, maruna bezwonna, przetacznik perski, samosiewy rzepaku, rumian polny oraz tasznik pospolity.
• Bezpieczeństwo dla płodozmianu: Expert Met 56 WG rozkłada się w ciągu okresu wegetacji, dzięki czemu nie stwarza zagrożenia dla roślin uprawianych następczo. Nawet w przypadku konieczności wcześniejszego zaorania plantacji (np. z powodu wymarznięcia), wiosną można bezpiecznie uprawiać m.in. pszenicę jarą, kukurydzę, ziemniaki czy rzepak jary.
• Wczesny termin stosowania: Zaleca się aplikację w fazie 1-3 liści zbóż (BBCH 11-13), co pozwala wyeliminować konkurencję chwastów już na starcie wegetacji.

Podsumowując mechanizm działania, stosowanie Expert Met 56 WG można porównać do założenia „filtra” na powierzchni gleby. Filtr ten nie tylko niszczy chwasty, które już zaczęły rosnąć, ale dzięki swojej trwałości zatrzymuje kolejne fale zachwaszczenia, pozwalając młodej pszenicy rosnąć bez przeszkód przez długi czas po oprysku.

Hukkata 500 SC

Środek ochrony roślin Hukkata 500 SC jest rekomendowany do stosowania w uprawie pszenicy ozimej (a także innych zbóż ozimych) z kilku kluczowych powodów związanych z jego skutecznością, mechanizmem działania oraz bezpieczeństwem upraw:

• Szerokie spektrum zwalczanych chwastów: Preparat skutecznie eliminuje uciążliwe chwasty występujące w zbożach. W dawce 0,375 l/ha jako chwasty wrażliwe wymieniane są m.in. fiołek polny, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa i różowa, maruna bezwonna, przytulia czepna, tasznik pospolity oraz miotła zbożowa.
• Długotrwałe działanie doglebowe: Hukkata 500 SC to herbicyd selektywny o działaniu kontaktowym, stosowany zarówno dolistnie, jak i doglebowo. W sprzyjających warunkach (optymalna wilgotność gleby) działanie substancji czynnej w glebie może utrzymywać się przez ponad 8 tygodni od momentu aplikacji, co zapewnia długofalową ochronę plantacji.
• Podwójny sposób pobierania: Substancja czynna, diflufenikan, jest pobierana przez chwasty głównie przez liście, ale częściowo także przez korzenie, co zwiększa skuteczność zabiegu.
• Elastyczność stosowania jesienią: Środek można stosować w szerokim oknie czasowym – od momentu bezpośrednio po siewie pszenicy aż do końca fazy krzewienia (BBCH 00-29).
• Bezpieczeństwo dla roślin następczych: Ważną zaletą produktu jest to, że nie stwarza on zagrożenia dla roślin uprawianych następczo w normalnym cyklu zmianowania.
• Skuteczny mechanizm działania: Jako inhibitor biosyntezy karotenoidów powoduje szybkie odbarwianie się chwastów (białe, żółte lub różowe plamy) i ich zamieranie, co pozwala na szybkie wyeliminowanie konkurencji dla pszenicy.

Działanie tego środka można porównać do tarczy z aktywną barierą: nie tylko eliminuje on chwasty już obecne na polu (działanie kontaktowe), ale także tworzy w glebie długotrwałą blokadę, która przez wiele tygodni uniemożliwia wzejście nowym intruzom, chroniąc młodą pszenicę w jej najważniejszym okresie wzrostu.

Właściwie dobrana odmiana i strategia ochrony i nawożenia to jak fundament domu – od jego solidności zależy trwałość całej konstrukcji, czyli finalny sukces zbiorów.